Utrata kończyny to nie tylko ogromna zmiana życiowa, ale również nowe, często bardzo wysokie koszty – leczenia, rehabilitacji, zakupu protezy, dostosowania mieszkania czy samochodu. Warto wiedzieć, że część z tych wydatków można odzyskać w rozliczeniu rocznym dzięki uldze rehabilitacyjnej przewidzianej w przepisach ustawy o PIT.

Poniżej wyjaśniam, kto może skorzystać z ulgi, jakie wydatki podlegają odliczeniu oraz o czym trzeba pamiętać, aby bezpiecznie rozliczyć ją w zeznaniu podatkowym.

Kto może skorzystać z ulgi rehabilitacyjnej po amputacji?

Z ulgi mogą skorzystać:

• osoby posiadające orzeczenie o niepełnosprawności (w tym o znacznym, umiarkowanym lub lekkim stopniu),
• osoby pobierające rentę z tytułu całkowitej lub częściowej niezdolności do pracy, rentę socjalną lub szkoleniową,
• podatnicy mający na utrzymaniu osobę z niepełnosprawnością (np. dziecko, małżonka, rodzica), o ile jej roczne dochody nie przekraczają ustawowego limitu.

Samo bycie emerytem lub rencistą nie wystarcza, konieczne jest formalne potwierdzenie niepełnosprawności odpowiednim orzeczeniem.

Co można odliczyć od podatku po amputacji kończyny?

Katalog wydatków objętych ulgą jest zamknięty, ale w praktyce obejmuje bardzo szeroki zakres kosztów, z którymi mierzą się osoby po amputacjach.

Odliczenie protezy od podatku – zakup i naprawa wyrobów medycznych

Proteza kończyny zwłaszcza nowoczesna, z elektronicznym kolanem lub dynamiczną stopą, to wydatek sięgający kilkudziesięciu, a nawet kilkuset tysięcy złotych. Część kosztów może zostać sfinansowana przez:

• Narodowy Fundusz Zdrowia,
• Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych,
• PCPR lub MOPS.

Odliczeniu w ramach ulgi podlega kwota faktycznie poniesiona z własnych środków, czyli różnica między całkowitym kosztem a otrzymanym dofinansowaniem.

Możesz odliczyć m.in.:

• zakup protezy,
• wymianę lejów protezowych,
• naprawę komponentów,
• zakup elementów umożliwiających prawidłowe użytkowanie protezy,
• najem sprzętu rehabilitacyjnego.

Czy smartfon do obsługi protezy elektronicznej można odliczyć?

W przypadku protez elektronicznych sterowanych aplikacją mobilną, zakup smartfona może być uznany za wydatek związany z ułatwieniem wykonywania czynności życiowych o ile rzeczywiście jest niezbędny do obsługi protezy.

Kluczowe jest dobre uzasadnienie medyczne i funkcjonalne. Inaczej sytuacja wygląda przy protezach mechanicznych, tam taki wydatek najczęściej nie będzie miał związku z niepełnosprawnością.

Rehabilitacja po amputacji – jakie wydatki można odliczyć?

Po amputacji rehabilitacja to często konieczność. Ulga obejmuje:

• prywatne zabiegi fizjoterapeutyczne,
• terapię chodu,
• konsultacje specjalistyczne,
• pobyt na turnusie rehabilitacyjnym,
• pobyt opiekuna (w przypadku osób ze znacznym stopniem niepełnosprawności lub dzieci).

Nie ma znaczenia, czy rehabilitacja odbywa się w ramach NFZ czy prywatnie, odliczyć można wyłącznie tę część, którą pokryto samodzielnie.

Adaptacja mieszkania po amputacji – likwidacja barier architektonicznych

Nagła amputacja często oznacza konieczność pilnego dostosowania przestrzeni do nowych potrzeb. Odliczeniu mogą podlegać wydatki na:

• likwidację progów,
• poszerzenie drzwi,
• budowę podjazdu,
• montaż uchwytów i poręczy,
• przebudowę łazienki (np. prysznic bezprogowy).

Dofinansowania na likwidację barier architektonicznych oferuje m.in. Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych, ale jeśli poniesiesz część kosztów samodzielnie, to możesz ją odliczyć w PIT.

Ważne: wydatek musi wynikać bezpośrednio z potrzeb związanych z niepełnosprawnością, a nie z ogólnego remontu.

Samochód po amputacji – co można odliczyć w PIT?

Dla wielu osób po amputacji samochód jest jedynym realnym środkiem transportu.

Możliwe odliczenia obejmują:

• przystosowanie auta (np. automatyczna skrzynia biegów, ręczne sterowanie gazem i hamulcem, winda),
• używanie samochodu osobowego do limitu 2 280 zł rocznie (bez obowiązku zbierania faktur, ale z możliwością kontroli przez urząd, niezbędne jest pozostawanie właścicielem lub współwłaścicielem samochodu),
• odpłatny transport na zabiegi lub turnus.

Jeżeli adaptacja była częściowo finansowana przez Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych, odliczasz wyłącznie wkład własny.

Leki po amputacji – ile można odliczyć od podatku?

Jeżeli lekarz specjalista zaleci stałe lub czasowe przyjmowanie leków w związku z Twoim schorzeniem, możesz odliczyć miesięczną nadwyżkę ponad 100 zł.

Przykład:

• w danym miesiącu wydasz 180 zł – odliczysz 80 zł,
• jeśli wydasz 90 zł – nie odliczysz nic.

Odliczeniu podlegają wyłącznie leki związane z niepełnosprawnością.

Wydatki limitowane i nielimitowane w uldze rehabilitacyjnej

W ramach ulgi funkcjonują dwa rodzaje wydatków:

• nielimitowane – odliczasz całą poniesioną kwotę,
• limitowane – obowiązuje roczny limit (np. 2 280 zł przy używaniu samochodu).

W przypadku częściowego dofinansowania (np. z NFZ lub PFRON) odliczasz tylko różnicę między kosztem a otrzymanym wsparciem.

Jak udokumentować ulgę rehabilitacyjną w PIT?

Podstawą jest dokument potwierdzający poniesienie kosztu, np.:

• faktura,
• rachunek,
• potwierdzenie przelewu.

Dokument powinien wskazywać: kto, komu, kiedy i za co zapłacił.

Niektóre wydatki limitowane (np. używanie samochodu) nie wymagają faktur, ale urząd skarbowy może zażądać dowodów potwierdzających prawo do ulgi.

Jak rozliczyć ulgę rehabilitacyjną w zeznaniu PIT?

Ulgę wykazuje się w zeznaniu:

• PIT-36
• PIT-37
• PIT-28

z załącznikiem PIT/O.

Ważne: jeśli Twój dochód nie przekracza kwoty wolnej od podatku (30 000 zł), realnie nie zapłacisz podatku – a tym samym nie będziesz mieć od czego odliczyć ulgi.

O czym jeszcze warto pamiętać przy rozliczaniu ulgi rehabilitacyjnej?

• Nie odliczysz wydatków sfinansowanych w całości z NFZ, PFRON, ZFRON czy funduszy socjalnych.
• Nie możesz „przenieść” niewykorzystanej ulgi na kolejny rok.
• W przypadku osoby niepełnosprawnej pozostającej na Twoim utrzymaniu obowiązuje limit jej rocznych dochodów.
• Organ podatkowy ma prawo zweryfikować zasadność odliczenia.
• Jeżeli zapomnisz uwzględnić ulgę w złożonym zeznaniu, możesz złożyć korektę PIT. Korekta jest możliwa w ciągu 5 lat od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Uwzględnienie pominiętej ulgi może skutkować zwrotem nadpłaconego podatku.

Ulga rehabilitacyjna po amputacji – realne wsparcie finansowe

Choć ulga rehabilitacyjna nie pokryje wszystkich kosztów związanych z amputacją kończyny, może realnie zmniejszyć obciążenia finansowe. W przypadku drogich protez, adaptacji mieszkania czy wielomiesięcznej rehabilitacji odzyskana część podatku bywa znaczącym wsparciem.

Warto więc zachowywać dokumenty, analizować swoje wydatki i świadomie korzystać z przysługujących praw. W sytuacji, gdy codzienne funkcjonowanie wymaga dodatkowych nakładów, każda możliwość odzyskania części środków ma znaczenie.

Źródła: 

https://www.podatki.gov.pl/ulgi-i-odliczenia/ulga-rehabilitacyjna-pit

https://www.podatki.gov.pl/twoj-e-pit/pit-37-za-2025-rok/#cele_rehabilitacyjne

Klaudia Kaniewska – Ekspertka ds. wsparcia osób po amputacjach.

Sprawdź, jak mogę Ci pomóc lub skontaktuj się ze mną bezpośrednio.